Ο «Άξονας της Αντίστασης» που έχει δημιουργήσει το Ιράν στη Μέση Ανατολή έχει ενεργοποιηθεί κατά των ΗΠΑ και του Ισραήλ, προκαλώντας φθορά στους επιτιθέμενους
Τη στιγμή που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε ένα σημείο καμπής, τα δυτικά και ισραηλινά μέσα ενημέρωσης συχνά τον παρουσιάζουν ως μια άμεση σύγκρουση μεταξύ Ιράν, Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ.
Ωστόσο, η πραγματική δομή της σύγκρουσης είναι πολύ πιο περίπλοκη.
Τα τελευταία είκοσι χρόνια, η Τεχεράνη έχει δημιουργήσει ένα ευρύ δίκτυο συμμαχικών ένοπλων κινημάτων - τον λεγόμενο «Άξονα της Αντίστασης».
Σε αυτόν περιλαμβάνονται:
1. η Hezbollah στον Λίβανο
2. σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ
3. οι Houthis στην Υεμένη
4. διάφορες παλαιστινιακές οργανώσεις
5. καθώς και σιιτικές ομάδες σε Μπαχρέιν, Αφγανιστάν και άλλες χώρες.
Το δίκτυο αυτό λειτουργεί συντονισμένα και εκτελεί διαφορετικούς ρόλους - από επιθέσεις πρώτης γραμμής κατά του Ισραήλ μέχρι πλήγματα σε αμερικανικές βάσεις και γραμμές εφοδιασμού στην περιοχή.
Έτσι, το Ιράν δεν βρίσκεται μόνο του απέναντι στους αντιπάλους του· η σύγκρουση εξελίσσεται σταδιακά σε έναν πολυεπίπεδο πόλεμο δι’ αντιπροσώπων (proxy war).
Βόρειο Μέτωπο: Η Hezbollah ως κύριο στρατιωτικό εργαλείο
Το ισχυρότερο μέλος του «Άξονα Αντίστασης» παραμένει η Hezbollah του Λιβάνου.
Σύμφωνα με το Institute for the Study of War (ISW) των ΗΠΑ, πρόκειται ουσιαστικά για έναν πλήρη στρατό με 20.000 έως 100.000 μαχητές, που διαθέτει δικές του πυραυλικές δυνάμεις, μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV), μονάδες μηχανικού και ανεπτυγμένη εφοδιαστική υποδομή.
Μεταξύ 8 και 10 Μαρτίου, η Hezbollah ανακοίνωσε δεκάδες επιθέσεις κατά θέσεων των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) στα σύνορα με τον Λίβανο.
Οι επιθέσεις περιλάμβαναν ρουκέτες, πυρά πυροβολικού και επιθέσεις με drones.
Στόχοι ήταν κυρίως συνοριακές στρατιωτικές θέσεις, πυροβολαρχίες, στρατιωτικές βάσεις και κέντρα επικοινωνιών.
Η Hezbollah δήλωσε ότι έπληξε περιοχές όπως Markaba, Tal al-Khamamis, Aytarun και Maroun al-Ras, ενώ ισχυρίστηκε ότι κατέστρεψε τρία ισραηλινά άρματα μάχης Merkava στην περιοχή Khiyam.
Δεν υπάρχει ανεξάρτητη επιβεβαίωση για τους ισχυρισμούς αυτούς, όμως Ισραηλινοί δημοσιογράφοι ανέφεραν ότι χτυπήθηκε τουλάχιστον ένα άρμα που μεταφερόταν σε φορτηγό στην Άνω Γαλιλαία.
Πυραυλικά πλήγματα μεγαλύτερης εμβέλειας
Ο ισραηλινός στρατός επιβεβαίωσε ότι η Hezbollah έχει αρχίσει να χρησιμοποιεί πυραύλους μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς, όπως Kheibar-1, Fadi-6 και πιθανώς και βαλλιστικούς Fateh-110.
Τα συστήματα αυτά μπορούν να πλήξουν στόχους σε αποστάσεις 150–200 χιλιομέτρων.
Για παράδειγμα, επίθεση στο στρατόπεδο Rehavam κοντά στη Ramle πραγματοποιήθηκε από απόσταση περίπου 135 χιλιομέτρων από τα σύνορα!
Ρουκέτες εκτοξεύθηκαν επίσης εναντίον σταθμού δορυφορικών επικοινωνιών στην κοιλάδα Elah.
Αυτό δείχνει μια ποιοτική αλλαγή στη σύγκρουση, καθώς το βόρειο μέτωπο πλέον δεν περιορίζεται στα σύνορα και απειλεί την κεντρική περιοχή του Ισραήλ.
Τακτική και στρατηγική της Hezbollah
Σε τακτικό επίπεδο, η Hezbollah προσπαθεί να επιβραδύνει την προέλαση του ισραηλινού στρατού στον νότιο Λίβανο.
Χρησιμοποιεί ενεργά όλμους, αντιαρματικούς πυραύλους, επιθετικά drones και κινητούς εκτοξευτές ρουκετών.
Με αυτόν τον συνδυασμό μπορεί να πλήττει στρατιωτικές φάλαγγες, οχήματα μηχανικού και παρατηρητήρια.
Για παράδειγμα, ο ισραηλινός στρατός επιβεβαίωσε τον θάνατο δύο στρατιωτών μετά από επίθεση σε τεθωρακισμένη μπουλντόζα Caterpillar D9, σημαντικό εργαλείο των μηχανικών μονάδων.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η Hezbollah επιδιώκει να δεσμεύσει μεγάλο αριθμό ισραηλινών δυνάμεων στο βόρειο μέτωπο.
Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές που επικαλείται το ISW, στο νότιο Λίβανο μεταφέρθηκαν επειγόντως επιπλέον μονάδες, μεταξύ των οποίων η 36η Μεραρχία, η 91η Μεραρχία και η 7η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία.
Στρατηγικός στόχος της Hezbollah είναι να απειλεί το εσωτερικό του Ισραήλ και να αυξήσει το κόστος του πολέμου για το Tel Aviv.
Ακόμη και περιορισμένες πυραυλικές επιθέσεις σε κεντρικές περιοχές αυξάνουν την ψυχολογική πίεση, αναγκάζοντας το Ισραήλ να αναπτύξει περισσότερα συστήματα αεράμυνας και επιβαρύνοντας σταδιακά την οικονομία του.
Με λίγα λόγια, η Hezbollah λειτουργεί ως το βασικό στρατιωτικό εργαλείο του Ιράν στην πρώτη γραμμή απέναντι στο Ισραήλ.
Ιρακινό Μέτωπο: Πίεση στις αμερικανικές βάσεις
Η δεύτερη γραμμή δράσης του «Άξονα Αντίστασης» βρίσκεται στο Ιράκ.
Εκεί δρα ένας αριθμός σιιτικών ένοπλων οργανώσεων που συνδέονται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης.
Μεταξύ των σημαντικότερων είναι:
1. Kata'ib Hezbollah
2. Οργάνωση Badr
3. Harakat Hezbollah al-Nujaba
4. Kata'ib Sayyid al-Shuhada.
Μόνο στις 8 Μαρτίου, οι ιρακινές σιιτικές πολιτοφυλακές δήλωσαν ότι πραγματοποίησαν 26 επιθέσεις με drones και πυραύλους εναντίον αμερικανικών βάσεων μέσα σε μία ημέρα!
Οι μεγαλύτερες επιθέσεις στόχευσαν την αεροπορική βάση Harir στο Erbil, την πρώην βάση Victory στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης και αμερικανικές εγκαταστάσεις στην Ιορδανία.
Αν και πολλά από τα πλήγματα αναχαιτίζονται από την αεράμυνα, ο επιχειρησιακός τους σκοπός είναι να διατηρούν συνεχή πίεση στην αμερικανική στρατιωτική υποδομή στην περιοχή.
Στρατηγική «πολυμετωπικής φθοράς»
Σύμφωνα με το ISW, τα διαφορετικά στοιχεία του «Άξονα Αντίστασης» ενεργούν σε πλήρη συντονισμό.
Για παράδειγμα:
1. η Hezbollah πιέζει το βόρειο Ισραήλ
2. οι ιρακινές πολιτοφυλακές επιτίθενται σε αμερικανικές βάσεις
3. οι Houthis απειλούν θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές.
Η στρατηγική αυτή ονομάζεται «multifront attrition» (φθορά σε πολλαπλά μέτωπα).
Η λογική είναι απλή: οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πρέπει να αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα απειλές σε πολλές περιοχές, γεγονός που αυξάνει το στρατιωτικό κόστος, επιβαρύνει τα συστήματα αεράμυνας και δυσκολεύει τον συνολικό στρατιωτικό σχεδιασμό.
Ακόμη κι αν κάθε επίθεση έχει μικρή επίδραση από μόνη της, η συνολική πίεση γίνεται σημαντική.
Πολιτικά μηνύματα
Ένα ενδιαφέρον πολιτικό μήνυμα δόθηκε όταν, μετά την εκλογή του Mojtaba Khamenei ως νέου Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, εκπρόσωποι της Hezbollah, των ιρακινών και παλαιστινιακών οργανώσεων και των Houthis έσπευσαν να συγχαρούν δημόσια την Τεχεράνη.
Αυτό δείχνει ότι ο «Άξονας Αντίστασης» δεν είναι απλώς ένα σύνολο διάσπαρτων ένοπλων ομάδων, αλλά ένα ιδεολογικά και πολιτικά διασυνδεδεμένο δίκτυο.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο το ίδιο το Ιράν, αλλά και η εκτεταμένη υποδομή συμμάχων που η Τεχεράνη - και προσωπικά ο Ali Khamenei - έχουν δημιουργήσει στη Μέση Ανατολή τα τελευταία πενήντα χρόνια.
www.bankingnews.gr
Ωστόσο, η πραγματική δομή της σύγκρουσης είναι πολύ πιο περίπλοκη.
Τα τελευταία είκοσι χρόνια, η Τεχεράνη έχει δημιουργήσει ένα ευρύ δίκτυο συμμαχικών ένοπλων κινημάτων - τον λεγόμενο «Άξονα της Αντίστασης».
Σε αυτόν περιλαμβάνονται:
1. η Hezbollah στον Λίβανο
2. σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ
3. οι Houthis στην Υεμένη
4. διάφορες παλαιστινιακές οργανώσεις
5. καθώς και σιιτικές ομάδες σε Μπαχρέιν, Αφγανιστάν και άλλες χώρες.
Το δίκτυο αυτό λειτουργεί συντονισμένα και εκτελεί διαφορετικούς ρόλους - από επιθέσεις πρώτης γραμμής κατά του Ισραήλ μέχρι πλήγματα σε αμερικανικές βάσεις και γραμμές εφοδιασμού στην περιοχή.
Έτσι, το Ιράν δεν βρίσκεται μόνο του απέναντι στους αντιπάλους του· η σύγκρουση εξελίσσεται σταδιακά σε έναν πολυεπίπεδο πόλεμο δι’ αντιπροσώπων (proxy war).
Βόρειο Μέτωπο: Η Hezbollah ως κύριο στρατιωτικό εργαλείο
Το ισχυρότερο μέλος του «Άξονα Αντίστασης» παραμένει η Hezbollah του Λιβάνου.
Σύμφωνα με το Institute for the Study of War (ISW) των ΗΠΑ, πρόκειται ουσιαστικά για έναν πλήρη στρατό με 20.000 έως 100.000 μαχητές, που διαθέτει δικές του πυραυλικές δυνάμεις, μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV), μονάδες μηχανικού και ανεπτυγμένη εφοδιαστική υποδομή.
Μεταξύ 8 και 10 Μαρτίου, η Hezbollah ανακοίνωσε δεκάδες επιθέσεις κατά θέσεων των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) στα σύνορα με τον Λίβανο.
Οι επιθέσεις περιλάμβαναν ρουκέτες, πυρά πυροβολικού και επιθέσεις με drones.
Στόχοι ήταν κυρίως συνοριακές στρατιωτικές θέσεις, πυροβολαρχίες, στρατιωτικές βάσεις και κέντρα επικοινωνιών.
Η Hezbollah δήλωσε ότι έπληξε περιοχές όπως Markaba, Tal al-Khamamis, Aytarun και Maroun al-Ras, ενώ ισχυρίστηκε ότι κατέστρεψε τρία ισραηλινά άρματα μάχης Merkava στην περιοχή Khiyam.
Δεν υπάρχει ανεξάρτητη επιβεβαίωση για τους ισχυρισμούς αυτούς, όμως Ισραηλινοί δημοσιογράφοι ανέφεραν ότι χτυπήθηκε τουλάχιστον ένα άρμα που μεταφερόταν σε φορτηγό στην Άνω Γαλιλαία.
Πυραυλικά πλήγματα μεγαλύτερης εμβέλειας
Ο ισραηλινός στρατός επιβεβαίωσε ότι η Hezbollah έχει αρχίσει να χρησιμοποιεί πυραύλους μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς, όπως Kheibar-1, Fadi-6 και πιθανώς και βαλλιστικούς Fateh-110.
Τα συστήματα αυτά μπορούν να πλήξουν στόχους σε αποστάσεις 150–200 χιλιομέτρων.
Για παράδειγμα, επίθεση στο στρατόπεδο Rehavam κοντά στη Ramle πραγματοποιήθηκε από απόσταση περίπου 135 χιλιομέτρων από τα σύνορα!
Ρουκέτες εκτοξεύθηκαν επίσης εναντίον σταθμού δορυφορικών επικοινωνιών στην κοιλάδα Elah.
Αυτό δείχνει μια ποιοτική αλλαγή στη σύγκρουση, καθώς το βόρειο μέτωπο πλέον δεν περιορίζεται στα σύνορα και απειλεί την κεντρική περιοχή του Ισραήλ.
Τακτική και στρατηγική της Hezbollah
Σε τακτικό επίπεδο, η Hezbollah προσπαθεί να επιβραδύνει την προέλαση του ισραηλινού στρατού στον νότιο Λίβανο.
Χρησιμοποιεί ενεργά όλμους, αντιαρματικούς πυραύλους, επιθετικά drones και κινητούς εκτοξευτές ρουκετών.
Με αυτόν τον συνδυασμό μπορεί να πλήττει στρατιωτικές φάλαγγες, οχήματα μηχανικού και παρατηρητήρια.
Για παράδειγμα, ο ισραηλινός στρατός επιβεβαίωσε τον θάνατο δύο στρατιωτών μετά από επίθεση σε τεθωρακισμένη μπουλντόζα Caterpillar D9, σημαντικό εργαλείο των μηχανικών μονάδων.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η Hezbollah επιδιώκει να δεσμεύσει μεγάλο αριθμό ισραηλινών δυνάμεων στο βόρειο μέτωπο.
Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές που επικαλείται το ISW, στο νότιο Λίβανο μεταφέρθηκαν επειγόντως επιπλέον μονάδες, μεταξύ των οποίων η 36η Μεραρχία, η 91η Μεραρχία και η 7η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία.
Στρατηγικός στόχος της Hezbollah είναι να απειλεί το εσωτερικό του Ισραήλ και να αυξήσει το κόστος του πολέμου για το Tel Aviv.
Ακόμη και περιορισμένες πυραυλικές επιθέσεις σε κεντρικές περιοχές αυξάνουν την ψυχολογική πίεση, αναγκάζοντας το Ισραήλ να αναπτύξει περισσότερα συστήματα αεράμυνας και επιβαρύνοντας σταδιακά την οικονομία του.
Με λίγα λόγια, η Hezbollah λειτουργεί ως το βασικό στρατιωτικό εργαλείο του Ιράν στην πρώτη γραμμή απέναντι στο Ισραήλ.
Ιρακινό Μέτωπο: Πίεση στις αμερικανικές βάσεις
Η δεύτερη γραμμή δράσης του «Άξονα Αντίστασης» βρίσκεται στο Ιράκ.
Εκεί δρα ένας αριθμός σιιτικών ένοπλων οργανώσεων που συνδέονται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης.
Μεταξύ των σημαντικότερων είναι:
1. Kata'ib Hezbollah
2. Οργάνωση Badr
3. Harakat Hezbollah al-Nujaba
4. Kata'ib Sayyid al-Shuhada.
Μόνο στις 8 Μαρτίου, οι ιρακινές σιιτικές πολιτοφυλακές δήλωσαν ότι πραγματοποίησαν 26 επιθέσεις με drones και πυραύλους εναντίον αμερικανικών βάσεων μέσα σε μία ημέρα!
Οι μεγαλύτερες επιθέσεις στόχευσαν την αεροπορική βάση Harir στο Erbil, την πρώην βάση Victory στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης και αμερικανικές εγκαταστάσεις στην Ιορδανία.
Αν και πολλά από τα πλήγματα αναχαιτίζονται από την αεράμυνα, ο επιχειρησιακός τους σκοπός είναι να διατηρούν συνεχή πίεση στην αμερικανική στρατιωτική υποδομή στην περιοχή.
Στρατηγική «πολυμετωπικής φθοράς»
Σύμφωνα με το ISW, τα διαφορετικά στοιχεία του «Άξονα Αντίστασης» ενεργούν σε πλήρη συντονισμό.
Για παράδειγμα:
1. η Hezbollah πιέζει το βόρειο Ισραήλ
2. οι ιρακινές πολιτοφυλακές επιτίθενται σε αμερικανικές βάσεις
3. οι Houthis απειλούν θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές.
Η στρατηγική αυτή ονομάζεται «multifront attrition» (φθορά σε πολλαπλά μέτωπα).
Η λογική είναι απλή: οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πρέπει να αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα απειλές σε πολλές περιοχές, γεγονός που αυξάνει το στρατιωτικό κόστος, επιβαρύνει τα συστήματα αεράμυνας και δυσκολεύει τον συνολικό στρατιωτικό σχεδιασμό.
Ακόμη κι αν κάθε επίθεση έχει μικρή επίδραση από μόνη της, η συνολική πίεση γίνεται σημαντική.
Πολιτικά μηνύματα
Ένα ενδιαφέρον πολιτικό μήνυμα δόθηκε όταν, μετά την εκλογή του Mojtaba Khamenei ως νέου Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, εκπρόσωποι της Hezbollah, των ιρακινών και παλαιστινιακών οργανώσεων και των Houthis έσπευσαν να συγχαρούν δημόσια την Τεχεράνη.
Αυτό δείχνει ότι ο «Άξονας Αντίστασης» δεν είναι απλώς ένα σύνολο διάσπαρτων ένοπλων ομάδων, αλλά ένα ιδεολογικά και πολιτικά διασυνδεδεμένο δίκτυο.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο το ίδιο το Ιράν, αλλά και η εκτεταμένη υποδομή συμμάχων που η Τεχεράνη - και προσωπικά ο Ali Khamenei - έχουν δημιουργήσει στη Μέση Ανατολή τα τελευταία πενήντα χρόνια.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών